Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Avrupa Birliği (AB) finansmanıyla desteklenen "Sıfır Atık Hibe Programı Bilgilendirme Günü" etkinliği, 23 Temmuz 2025 günü saat 10:00'da Ankara Grand Mercure Hotel'de gerçekleştirildi.

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan ve proje hakkında bilgi veren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü AB Yatırımları Dairesi Başkanı İsmail Raci Bayer, Türkiye'nin AB'ye aday ülke statüsünde olduğunu ve Katılım Öncesi Mali Yardım (IPA) fonlarından yararlandığını belirtti. Bayer, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde görev yapan akredite IPA birimi olarak, çevre ve iklim değişikliği öncelikli projelerden sorumlu olduklarını ifade etti.

IPA Fonlarıyla Çevre Altyapısına Büyük Destek

Bayer, temel olarak iki ana proje başlıklarının olduğunu söyledi: Belediyelerin yararlanıcısı olduğu içme suyu, atık su ve katı atık yönetimi gibi altyapı inşaat projeleri ile Bakanlıkların yararlanıcısı olduğu teknik destek veya kapasite geliştirme projeleri.

Geçmiş dönemdeki IPA fonlarının etkilerine değinen Bayer, şu bilgileri paylaştı:

• IPA-1 Dönemi (2007-2013): "Çevre Operasyonel Programı" adı altında yürütülen bu dönemde, yaklaşık 600 milyonu AB hibesi ve 100 milyonu ülke katkısı olmak üzere toplam 700 milyon Avro'luk proje paketiyle 25 farklı ildeki 44 belediyeyi kapsayan yaklaşık 9 milyon insana AB standartlarında çevre altyapı hizmeti sağlandı. Bu dönemde 30 adet altyapı ve 7 adet teknik destek projesi gerçekleştirildi.

• IPA-2 Dönemi (2014-2020): "Çevre ve İklim Eylemi Sektör Operasyonel Programı" adı altında yürütülen bu dönemde, AB hibesi 335 milyon Avro'ya düşmüş olsa da, 15 adet teknik destek projesinin yanı sıra gerçekleştirilen 20 adet altyapı projesi ile 3,5 milyon vatandaşa daha AB standartlarında çevre altyapı hizmeti sağlanacağı belirtildi. Bu dönemdeki uygulamalar 2027 yılı sonu itibarıyla tamamlanacak.

• Genel Değerlendirme: Bayer, 20 Ocak 2011 tarihinde akredite olan birimlerinin, IPA-1 ve IPA-2 dönemlerini birlikte değerlendirildiğinde, toplam 1 milyar Avro'luk hatırı sayılır bir çevre yatırımına Türkiye ile Avrupa Birliği arasında köprü olduğunu vurguladı.

IPA-3 Dönemi ve Sıfır Atık Hibe Programı

Programlama dönemi 2021-2027 yıllarını kapsayan IPA-3 dönemi için proje hazırlık sürecinin henüz tamamlanmadığını belirten Bayer, halihazırda AB tarafından onaylanmış 21 adet projenin toplam bütçesinin 93 milyon Avro civarında olduğunu kaydetti.

Bayer, etkinlik kapsamında detayları paylaşılan Sıfır Atık Hibe Programı'nın toplam 6.3 milyon Avro bütçeye sahip olduğunu ve bunun, IPA Çevre Birimi olarak şimdiye kadar gerçekleştirdikleri 3. doğrudan hibe programı olduğunu ifade etti. Diğer iki hibe programının iklim değişikliği konulu olduğunu ve bunlardan birinin IPA-2 dönemi kapsamında "iklim değişikliğine uyum" konulu olup 6.8 milyon Avro bütçeli olduğunu, diğerinin ise IPA-3 dönemi kapsamında "İklim Değişikliğine Uyum ve Azaltım" konulu ve 14.7 milyon Avro bütçeli olduğunu belirtti. Bayer, doğrudan hibe programlarının son derece rekabetçi olduğunu ve başvuru sahiplerinin buna göre hazırlanmaları gerektiğini vurguladı.

İsmail Raci Bayer, konuşmasını katılımcılara teşekkür ederek sonlandırdı. Etkinliğin devamında bürokratların ve uzmanların, adı geçen konuların ayrıntılarını sundukları sunumlar yer aldı.

ANKARA (UHA) - NECDET CÖMERT